Za nami 6. dzień mobilności edukacyjnej. Tym razem skupiliśmy się na dezinformacji dotyczącej zdrowia oraz na przekazach społecznych, które wykorzystują emocje, uprzedzenia i strach.
Dzień rozpoczęliśmy od quizu Kahoot „Liczby, wykresy i klimat”. Uczestnicy sprawdzili, jak dobrze rozpoznają manipulacje danymi, nieuczciwie przygotowane wykresy oraz uproszczenia dotyczące zmian klimatu.
Następnie przeszliśmy do warsztatu „Cudowny lek, tajemnica lekarzy i historia znajomego”. Analizowaliśmy komunikaty, które często pojawiają się w mediach społecznościowych i reklamach: „Ten produkt leczy wszystkie choroby”, „Lekarze nie chcą, żebyś o tym wiedział”, „Naturalne oznacza całkowicie bezpieczne” czy „Badania dowodzą”, choć nigdzie nie wiadomo, o jakie badania właściwie chodzi.
Uczestnicy uczyli się wychwytywać najważniejsze sygnały ostrzegawcze: obietnice natychmiastowego efektu, brak informacji o ryzyku, presję zakupu, brak autora, powoływanie się na anonimowych ekspertów czy przedstawianie historii jednej osoby jako dowodu naukowego.
Dużo uwagi poświęciliśmy również temu, dlaczego dezinformacja społeczna tak skutecznie dzieli ludzi. Rozmawialiśmy o treściach dotyczących migrantów, uchodźców, mniejszości, pomocy społecznej, bezpieczeństwa, przestępczości i rzekomych przywilejów określonych grup.
Na konkretnych przykładach uczestnicy poznawali mechanizmy tworzenia „kozła ofiarnego”, uogólniania pojedynczego przypadku na całą grupę, budowania podziału „my–oni”, wzbudzania strachu czy wykorzystywania fałszywych danych do potwierdzania wcześniej założonej tezy.
Po południu telefony ponownie stały się naszym narzędziem pracy. Podczas warsztatu „Sprawdź autora i eksperta” uczestnicy weryfikowali osoby przedstawiane w internecie jako specjaliści. Sprawdzali ich wykształcenie, doświadczenie, miejsce zatrudnienia, wcześniejsze publikacje, możliwe konflikty interesów oraz to, czy dana osoba rzeczywiście wypowiada się w dziedzinie, w której ma kompetencje.
Uczyliśmy się także rozpoznawać profile podszywające się pod prawdziwych lekarzy, naukowców czy ekspertów.
Na zakończenie dnia powstały zasady reagowania na podejrzane porady medyczne i fałszywe komunikaty społeczne.
Najważniejszy wniosek z dzisiejszych zajęć? Im bardziej dana informacja wzbudza strach, oburzenie albo daje niezwykle prostą odpowiedź na bardzo trudny problem, tym bardziej warto sprawdzić jej źródło, autora i dowody.
Szósty dzień za nami, a nasz detektor dezinformacji działa coraz lepiej.
Działanie finansowane ze środków Unii Europejskiej. Erasmus+ Edukacja dorosłych Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych (KA121-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA121-ADU000417035
