Za nami 10. dzień mobilności seniorów, a tym samym finał intensywnego programu

Za nami 10. dzień mobilności seniorów, a tym samym finał intensywnego programu edukacyjnego, który przez ostatnie dni prowadził uczestników przez świat Unii Europejskiej, dezinformacji, fact-checkingu, bezpieczeństwa cyfrowego, sztucznej inteligencji, zdrowia, klimatu i świadomego korzystania z informacji.

Ostatni dzień rozpoczęliśmy od finałowego quizu Kahoot „Świadomy obywatel Europy”. Tym razem nie był to już tylko kolejny quiz utrwalający wiedzę. Pytania obejmowały wszystkie najważniejsze obszary całej mobilności: funkcjonowanie Unii Europejskiej i prawa obywatelskie, rodzaje dezinformacji, sposoby weryfikowania informacji, euromity, manipulacje dotyczące klimatu i zdrowia, dezinformację społeczną, wykorzystanie AI i deepfake’ów oraz zasady bezpiecznej komunikacji.

Najważniejsze było jednak porównanie wyników z diagnozą przeprowadzoną pierwszego dnia. Dzięki temu uczestnicy mogli zobaczyć nie tylko to, czego się nauczyli, ale także w których obszarach dokonali największego postępu. Wiedza, która jeszcze kilka dni temu wydawała się skomplikowana, dziś została wykorzystana w praktyce.

Kolejnym etapem był warsztat projektowy „Od problemu do kampanii”. Seniorzy pracowali w zespołach nad własnymi inicjatywami edukacyjnymi. Tematy były bardzo konkretne i niezwykle aktualne: fałszywe informacje dotyczące Unii Europejskiej, oszustwa wykorzystujące sztuczną inteligencję, dezinformacja medyczna, manipulacje klimatyczne, fałszywe konkursy i zbiórki, bezpieczne udostępnianie informacji oraz dialog między osobami o różnych poglądach.

Każda grupa musiała przejść całą drogę od zauważenia problemu do zaplanowania realnego działania. Powstawały nazwy kampanii, określano grupy odbiorców, formułowano główne przesłania i najważniejsze zasady, wybierano kanały komunikacji, dzielono obowiązki i zastanawiano się, w jaki sposób można sprawdzić, czy zaplanowane działania rzeczywiście przyniosły efekt.

Po przerwie uczestnicy poznali zasady tworzenia dobrej kampanii edukacyjnej. Rozmawialiśmy o tym, dlaczego komunikat skierowany do seniorów powinien być przede wszystkim prosty, czytelny i konkretny. Dlaczego nie należy straszyć, zawstydzać ani wyśmiewać osób, które uwierzyły w fałszywą informację. Jak korzystać z wiarygodnych źródeł. Jak dobierać zdjęcia i nagłówki. Jak zadbać o dostępność materiałów, ochronę danych i wizerunku oraz jak formułować komunikaty, które nie tylko ostrzegają przed zagrożeniem, ale przede wszystkim pokazują, co można zrobić.

W popołudniowym laboratorium „Seniorzy sprawdzają” teoria została zamieniona w praktykę. Grupy tworzyły własne prototypy materiałów edukacyjnych: plakaty, ulotki, posty, quizy, prezentacje, scenariusze spotkań, kieszonkowe karty fact-checkera, instrukcje reagowania na oszustwo, a nawet pomysły na mini-gry dla klubów seniora.

Każdy materiał musiał zawierać wiarygodne źródło, prostą zasadę działania, konkretny przykład, wezwanie do bezpiecznej reakcji oraz informację, gdzie można szukać pomocy. Nie chodziło więc o stworzenie „ładnego materiału”, ale o przygotowanie narzędzia, które naprawdę można wykorzystać po powrocie do Polski.

Na zakończenie przyszedł czas na ewaluację „Drzewo odporności informacyjnej”. Korzenie symbolizowały wiedzę, z którą uczestnicy przyjechali na mobilność. Pień – umiejętności zdobyte podczas zajęć. Gałęzie – narzędzia, z których będą korzystać. Owoce – działania, które podejmą po powrocie. Nasiona zaś to wiedza, którą przekażą kolejnym osobom.

I właśnie te „nasiona” są dla nas szczególnie ważne.

Mobilność kończy się po 10 dniach, ale jej rezultaty mają pozostać z uczestnikami znacznie dłużej. Seniorzy wracają nie tylko z nową wiedzą, ale przede wszystkim z umiejętnością zatrzymania się przed kliknięciem „udostępnij”, zadawania pytań, sprawdzania źródeł, rozpoznawania manipulacji i spokojnego reagowania na treści, które mają wywoływać strach, gniew lub presję.

Finałem była prezentacja przygotowanych kampanii, wspólny wybór najbardziej użytecznych rozwiązań oraz stworzenie „Kodeksu świadomego seniora w Europie”.

Bo świadomy obywatel nie musi wiedzieć wszystkiego.

Powinien jednak wiedzieć, gdzie sprawdzić informację, kiedy zadać dodatkowe pytanie i kiedy nie naciskać przycisku „udostępnij”.

Za nami 10 bardzo intensywnych dni nauki. Przed nami najważniejsza część – wykorzystanie tej wiedzy w codziennym życiu i przekazywanie jej dalej.

Działanie finansowane ze środków Unii Europejskiej. Erasmus+ Edukacja dorosłych Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych (KA121-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA121-ADU000417035