Trzeci dzień mobilności naszych seniorów dobiegł końca!

Po dwóch dniach poświęconych dezinformacji, manipulacji i krytycznemu myśleniu przyszedł czas na kolejny krok – praktyczną weryfikację informacji.

Dzień rozpoczęliśmy od quizu Kahoot „Rozpoznaj rodzaj dezinformacji”, który pozwolił uczestnikom przypomnieć i uporządkować wiedzę zdobytą podczas wcześniejszych zajęć.

Następnie seniorzy wcielili się w rolę fact-checkerów. Podczas warsztatu „Jak pracuje fact-checker?” poznali krok po kroku proces sprawdzania informacji – od wyodrębnienia konkretnego twierdzenia, przez odnalezienie pierwotnego źródła i porównanie kilku niezależnych źródeł, aż po ocenę dowodów i sformułowanie końcowego werdyktu.

Pracując w grupach, uczestnicy analizowali przykładowe twierdzenia dotyczące zdrowia, Unii Europejskiej, klimatu i nowych technologii. Efektem pracy były „karty werdyktu”, na których należało zdecydować, czy dana informacja jest prawdziwa, częściowo prawdziwa, pozbawiona kontekstu, manipulacyjna, fałszywa czy też nie ma wystarczających danych, aby ją jednoznacznie ocenić.

Kolejna część dnia poświęcona była miejscom, w których można szukać rzetelnych analiz. Uczestnicy poznali między innymi Demagoga, AFP Sprawdzam, EUvsDisinfo, materiały EDMO oraz oficjalne strony instytucji Unii Europejskiej, instytucji publicznych i naukowych. Rozmawialiśmy również o tym, dlaczego gotowy fact-check nie powinien zastępować własnego myślenia, lecz może być bardzo dobrym punktem wyjścia do dalszego sprawdzania źródeł.

Po południu teoria zamieniła się w praktykę. Z telefonami i tabletami w rękach seniorzy uczyli się wyszukiwać gotowe analizy, dobierać słowa kluczowe, korzystać z charakterystycznych fragmentów wypowiedzi, sprawdzać datę publikacji oraz docierać do źródeł, na których oparto dany werdykt. Ważną częścią zadania było także porównywanie kilku analiz zamiast zatrzymywania się na pierwszym wyniku wyszukiwania.

Na zakończenie każdy uczestnik uporządkował najważniejsze etapy procesu weryfikowania informacji i wskazał zasadę, którą uważa za najważniejszą w codziennym kontakcie z wiadomościami.

Trzeci dzień pokazał, że fact-checking nie wymaga specjalistycznego laboratorium. Często wystarczą ciekawość, kilka dobrze zadanych pytań, odrobina cierpliwości i nawyk sprawdzania źródeł.

A przed nami kolejne dni wspólnej nauki.

Działanie finansowane ze środków Unii Europejskiej. Erasmus+ Edukacja dorosłych Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych (KA121-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA121-ADU000417035