„Dziś jest zimno, więc globalne ocieplenie nie istnieje”. „Klimat zawsze się

„Dziś jest zimno, więc globalne ocieplenie nie istnieje”. „Klimat zawsze się zmieniał, więc człowiek nie ma na niego wpływu”. „Energia odnawialna nigdy nie działa”.

Brzmi znajomo?

Za nami kolejny intensywny dzień edukacyjny, podczas którego uczestnicy przyglądali się dezinformacji dotyczącej klimatu, energii i polityki Unii Europejskiej.

Dzień rozpoczęliśmy od quizu Kahoot „Kto podejmuje decyzje w UE?”, sprawdzającego wiedzę o procesie tworzenia europejskiego prawa oraz najczęściej pojawiających się nieprawdziwych narracjach dotyczących instytucji Unii Europejskiej.

Podczas warsztatu „Pogoda to nie klimat” uczestnicy analizowali popularne komunikaty pojawiające się w mediach i internecie. Uczyli się rozpoznawać fałszywe porównania, wybiórcze wykorzystywanie danych, mylenie chwilowej pogody z długoterminowymi zmianami klimatu, argumentowanie na podstawie jednego przykładu czy przedstawianie złożonych problemów jako wyboru między dwiema skrajnymi możliwościami.

Szczególnie ważne było ćwiczenie „Liczba bez kontekstu”. Okazało się, że sama liczba, procent czy statystyka niewiele nam mówi, jeżeli nie wiemy, czego dokładnie dotyczy, z jakiego okresu pochodzi, z czym została porównana i jakie jest jej źródło.

W kolejnej części zajęć uczestnicy poznawali europejską politykę klimatyczną bez medialnych skrótów i uproszczeń. Rozmawialiśmy o tym, dlaczego państwa Unii Europejskiej wspólnie podejmują działania w tym obszarze, czym różnią się wspólne cele od konkretnych sposobów ich realizacji oraz jak kwestie klimatu łączą się z energetyką, transportem i gospodarką.

Nie zabrakło również praktycznych ćwiczeń cyfrowych. W „laboratorium wykresów” uczestnicy analizowali materiały ze skróconą osią, procentami bez wartości początkowej, średnimi pozbawionymi dodatkowego kontekstu, mylącymi skalami kolorów i danymi bez podanego źródła. Następnie sami poprawiali wykresy i zestawienia tak, aby przekazywały informacje w sposób bardziej przejrzysty i uczciwy.

Na zakończenie powstał „Klimatyczny detektor manipulacji” – sześć najważniejszych pytań, które warto sobie zadać przed uwierzeniem w sensacyjną informację dotyczącą klimatu czy energii.

Bo krytyczne myślenie nie polega na tym, żeby nie wierzyć nikomu. Polega na tym, żeby wiedzieć, co sprawdzić, zanim uznamy informację za prawdziwą.

Działanie finansowane ze środków Unii Europejskiej. Erasmus+ Edukacja dorosłych Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych (KA121-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA121-ADU000417035